Angsten en angststoornissen

Angsten zijn gevoelens die we allemaal wel eens ervaren wanneer ons leven een onverwachte wending krijgt of wanneer we het gevoel van controle verliezen. Onvoorspelbare en onzekere situaties veroorzaken angst. Angsten kunnen kortdurend zijn, maar ook langdurend. Dit kan ertoe leiden dat het kind de situatie gaat vermijden. Hierdoor kan het sociale leven van het kind en zijn omgeving (ernstig) verstoord raken.

 

 

Verschillende soorten angst

Er zijn nog tal van andere angsten die we niet allemaal aan bod kunnen laten komen. De ondervermelde stoornissen zijn de meest voorkomende angststoornissen.

 

separatieangst

Dit is angst om gescheiden te worden van huis of van diegenen aan wie het kind of de jongere gehecht is.

 

specifieke fobie

Dit is angst voor een specifieke situatie (vb. liften of vliegtuigen) of voor specifieke voorwerpen (vb. bloed, dieren, onweer, kleine ruimtes). Blootstelling aan de fobische prikkel veroorzaakt een onmiddellijke angstreactie, die gevolgd wordt door vermijdingsgedrag.

 

paniek(stoornis)

Dit is angst voor controleverlies over je eigen lichamelijke en psychische reacties. Elke verandering, zoals versnelde ademhaling of hartslag, trillen, zweten, zich duizelig voelen,… kan leiden tot paniek. Als paniekaanvallen regelmatig terugkeren, spreekt men van een paniekstoornis. Kinderen met een paniekstoornis zijn vaak bang om nieuwe aanvallen te hebben (= anticipatieangst) en gaan vermijdingsgedrag stellen.

 

dwangstoornis (obsessief-compulsieve stoornis)

Dit is een angststoornis waarbij obsessies (dwanggedachten) en/of compulsies (dwanghandelingen) centraal staan. Dwanggedachten zijn ideeën, gedachten, die iemand bang maken. Omdat ze vrezen dat die gedachten werkelijkheid zullen worden, moeten ze bepaalde handelingen herhalen. Bijvoorbeeld: schoonmaken, tellen, wassen, controleren, aanraken,…

 

sociale fobie

Dit is angst om afgewezen te worden. Het kan bijvoorbeeld angst zijn om contacten te leggen met anderen na een pestervaring of angst om een eigen mening te geven. Faalangst of de angst om slecht te presteren, hoort ook bij deze vorm van fobie, aangezien ze bang zijn voor negatieve reacties van anderen. Het kan ertoe leiden dat ze slechter presteren op school.

 

Posttraumatische stressstoornis (PTSS)

Dit is angst die veroorzaakt wordt door een ernstige traumatische gebeurtenis. Wat traumatisch is voor een kind, is individueel bepaald. Belangrijk is dat de situatie voor het kind zodanig ingrijpend was, dat de traumatische ervaring herbeleefd wordt via herinneringen, dromen, gevoelens,… Dit gaat gepaard met vermijdingsgedrag. PTSS uit zich voornamelijk in verhoogde waakzaamheid, slaapproblemen, concentratieproblemen, maar ook prikkelbaarheid.

 

Gegeneraliseerde angst (GAS)

Dit is angst die zich situeert op meerdere terreinen. Centraal hierbij staat het piekeren en zich zorgen maken over dingen die kunnen gebeuren. Het kind leeft hierbij in voortdurende spanning, waarbij concentratieproblemen, prikkelbaarheid, slaapproblemen, vermoeidheid, spierklachten,… kunnen optreden.

 

 

Behandeling

Na telefonische aanmelding wordt een afspraak gemaakt bij de psychologe. Tijdens een intakegesprek wordt de hulpvraag in kaart gebracht en wordt er samen met het kind en de ouders een vervolgbehandeling opgesteld.

 

Elk type angst kent zijn eigen behandelingspatroon. Centraal staat het leren omgaan met de angst. Dit gebeurt door de triggers (= factoren die tot angst leiden) te leren (h)erkennen en ermee te leren omgaan (coping). De meest voorkomende begeleiding is gedragstherapie. De specifieke invulling van de therapie wordt aangepast aan de vragen/noden van het kind of de jongere.