Problemen met sociale vaardigheden

Al op heel jonge leeftijd leren kinderen hoe ze contact kunnen maken met andere mensen. Goede sociale vaardigheden (assertiviteit en sensitiviteit) spelen een belangrijke rol in het leven. Kinderen die sociaal vaardig zijn, zijn populair. Daarentegen worden kinderen die moeite hebben met sociale vaardigheden vaak afgewezen door leeftijdgenoten en hebben ze regelmatig ook aanpassingsproblemen. Er is sprake van een probleem als er een onevenwicht is tussen rekening houden met anderen (sensitiviteit) en voor jezelf en je eigen belangen opkomen (assertiviteit). Dit kan zich uiten in afhankelijkheid, teruggetrokkenheid, maar ook in agressie.

 

Er zijn verschillende soorten problemen met sociale vaardigheden:

1. Te weinig sociale vaardigheden:

Dit zijn problemen met assertiviteit of sensitiviteit. Bijvoorbeeld: te weinig vaardigheden om vriendschappen te sluiten of om met anderen te communiceren, maar ook vaardigheden om duidelijk te maken dat je iets niet accepteert.

2. Te weinig sociaal redzaam:

Dit zijn problemen met het zichzelf kunnen redden in het leven en in de samenleving. Bijvoorbeeld: weten hoe je een telefoongesprek begint, weten wat je moet aantrekken om naar een feest te gaan,…

3. Te weinig weerbaar:

Dit zijn problemen met het kunnen omgaan met bedreigende situaties en het bieden van weerstand. Bijvoorbeeld: kunnen omgaan met tegenslagen of pijn, nee kunnen zeggen op dingen die ze niet willen (vb. drugs, seks,…)

4. Te weinig kennis van sociale omgangsvormen:

Dit zijn problemen met de manier waarop men zich moet gedragen in verschillende sociale situaties. Bijvoorbeeld: weten wat je zegt als iemand je aanspreekt.

5. Te weinig sociaal inzicht:

Dit zijn problemen met het inschatten van de betekenis van gedrag van anderen. Bijvoorbeeld: kunnen inschatten wie je kan vertrouwen.

 

Er zijn nog tal van andere problemen met sociale vaardigheden die we niet allemaal aanbod kunnen laten komen.

 

Behandeling

Na telefonische aanmelding wordt een afspraak gemaakt bij de psychologe. Tijdens een intakegesprek wordt de hulpvraag in kaart gebracht en wordt er samen met het kind en de ouders een vervolgbehandeling opgesteld.

 

De behandeling van problemen met sociale vaardigheden start met een belevingsonderzoek van het kind of de jongere. Dit om de diverse domeinen waarop sociale vaardigheden moeilijk lopen in kaart te brengen en bijhorende beleving te bekijken. Daarnaast is observatie binnen een aantal contexten ook belangrijk. Met behulp van al deze informatie kan dan vastgesteld worden of er werkelijk sprake is van een sociaal probleem en op welk vlak het kind het meest geholpen is met begeleiding (emotioneel, cognitief of motorisch). De specifieke invulling van de therapie wordt aangepast aan de vragen/noden van het kind of de jongere. Mogelijkheden zijn: straffen/belonen, modeling (voorbeeldfunctie), sociale schema’s aanleren of sociale vaardigheidstraining.