Tics en tictoornissen

Tics zijn goed observeerbare, plotseling optredende, snelle, niet-ritmische, repetitieve, stereotiepe bewegingen of geluiden. Ze verschillen in aard, complexiteit, frequentie, beloop en intensiteit. Tics kunnen zo sporadisch voorkomen of zo licht zijn, dat de omgeving ze nauwelijks opmerkt. Ze kunnen ook zeer heftig zijn en zelfs leiden tot lichamelijk letsel. Meestal zijn er lichamelijke sensaties die de tics aankondigen. Tics verergeren vaak bij vermoeidheid of spanning of wanneer ernaar gevraagd wordt. Ze  nemen af wanneer het kind of de jongere geconcentreerd bezig is of opgaat in activiteiten. Tijdens de slaap zijn tics vaak afwezig. Tics kunnen actief onderdrukt worden gedurende een korte periode. Ze kennen een fluctuerend verloop, waarbij sommige periodes erger zijn dan andere.

 

Er zijn verschillende soorten tics:

1. Enkelvoudige motorische tics:

Dit zijn korte, snelle bewegingen van een spiergroep. Bijvoorbeeld: oogknipperen of hoofdbewegingen.

2. Complexe of samengestelde motorische tics:

Dit zijn abrupte bewegingen die bestaan uit een combinatie van enkelvoudige bewegingen of een meer gecoördineerde reeks bewegingen die gelijkenis vertonen met doelgerichte handelingen maar toch doelloos zijn. Bijvoorbeeld: huppelpasjes maken of het aanraken van voorwerpen.

3. Enkelvoudige vocale tics:

Dit zijn geluiden zoals grommen, knorren, snuiven, keelschrapen,…

4. Complexe vocale tics:

Dit is o.a. het nazeggen van woorden en zinnen, het uiten van obscene taal of eigen woorden herhalen.

 

Wanneer tics zeer ernstig zijn, is er sprake van ticstoornissen. Hierbij zijn er drie soorten te onderscheiden:

1. Voorbijgaande ticstoornis:

De tics zijn niet langer dan twaalf maanden aanwezig.

2. Chronische motorische of vocale ticstoornis:

Tics zijn die wel langer dan twaalf maanden aanwezig zijn.

3. Syndroom van Gilles de la Tourette

Dit is een ticstoornis die bestaat uit chronische motorische tics en minstens één vocale tic.

 

Behandeling

Na telefonische aanmelding wordt een afspraak gemaakt bij de psychologe. Tijdens een intakegesprek wordt de hulpvraag in kaart gebracht en wordt er samen met het kind en de ouders een vervolgbehandeling opgesteld.

 

De behandeling van tics en ticstoornissen start met een belevingsonderzoek van het kind of de jongere. Een eerste stap in de behandeling van tics is psycho-educatie van de ouders, het kind zelf, de school en andere volwassenen in de omgeving van het kind. Daarna worden er gedragstherapeutische technieken toegepast om met de tics te leren omgaan. De specifieke invulling van de therapie wordt aangepast aan de vragen/noden van het kind of de jongere.

Als de tics heel heftig zijn, wordt er soms ook medicatie voorgeschreven. Hiervoor wordt er doorverwezen naar een kinderpsychiater.